| |
|
|
Programma voor concert 12 november, Klassieke Voice of Holland
Muziek uit “de nederlanden”
- Als ick u vinde - H. Waelrant (1517-1595)
- Voi Bramate - C. Schuyt (1557-1616)
- in ’t groene - J. Belle (1545-1566)
20e eeuwse inspiratie op oude meesters
- Heine Lieder - J. Andriessen (1925-1996)
a) Ein Jüngling liebt ein Mädchen
b) Sie haben mich gequälet
c) Wenn Zwei von einander scheiden
d) Du haßt Diamanten und Perlen
Religieuze werken en muziek met een motto
- De nevel dekt ons - J. Verhulst (1816-1891)
- Er zijn dingen - J. Andriessen (1925-1996)
- Psaume 121 - D. Manneke (1939)
Afscheid, weemoed , vergangkelijkheid, hoop
- Ick seg adieu - Anonymus (15e eeuw)
- chanson d´automne - A. Diepenbrock (1862-1921)
- Rei van Edelingen - J. Röntgen (1855-1932)
Het leven
- Madonna mia fa - A. Willaert (1490-1562)
- Evviva Baccho - H. Andriessen (1892-1981)
- Ain boer - J. Bremer (1959)
Programma voor Open Monumentendag 2011
Als ick u vinde - Hubertus Waelrant (1517-1595)
Psalm 121 - Daan Manneke (*1939)
Er zijn dingen - Jurriaan Andriessen (1925-1996)
Rei van Edelingen - Julius Röntgen (1855-1932)
Ain boer - Jetse Bremer (bewerking 1990)
Programma voor Dialoog in Muziek 2011- thema cijfer 15.
Componisten geboren tussen 1500-1599
Il Dolce e bianco cigno - Jacob Arcadelt ( ca 1505-1568)
April is in my mistress face - Thomas Morley ( 1557-1602)
Villanella a la Napolitana – Baldassare Donati (1530-1603)
Wohlauf gut g’sell - Caspar Othmayr (1515-1553)
Hodie Christus natus est - Jan Pzn. Sweelinck (1562 – 1621)
Programma voor Kerstconcert op 18 december 2010
1) Twee oud Nederlandse kerstliederen - Guillelmus Messaus (1589 – 1640)
met blokfluitvariaties over dezelfde - Jr. Jacob van Eyck (1589 – 1657)
liederen.
a) Een kindeken is ons gebooren
b) O salich heylich Bethlehem
2) Hodie Christus natus est - Jan Pzn. Sweelinck (1562 – 1621)
3) Intermezzo blokfluitkwartet Capriola
a) Ronde I: Pour quoy, Ronde II: Mon amy - Tielman Susato (1500?-1561/64)
Ronde IX - Aliud
b) Ballo del Granduca - Jan Pzn. Sweelinck
Variatio, Secunda variatio, Tertia variatio,
Quinta variation
4) Orgelintermezzo door Geerten van de Wetering
a) In dulci Jubilo - Johann H. Buttstedt (1666-1727)
b) In dulci Jubilo - Dieterich Buxtehude (1637– 1707))
5) Cantate In dulci Jubilo - Dieterich Buxtehude
6) Hodie Christus natus est - Francis Poulenc (1899-1963)
PAUZE
7) La Peregrinacion - Felix Luna & Ariel Ramirez (1921 – 2010)
8) Wiegelied - Jan Nieland (1903–1963)
9) Intermezzo blokfluitkwartet Capriola
a) Pavane - Henk Badings (1907-1987)
Uit: Quartet II for instruments at pleasure: suite on well-known dance rhythms (1979)
b) Canzon La Spiritata - Giovanni Gabrieli (1553/6-1612)
c) Canzon Quarta, sesto tono - Girolamo Frescobaldi (1583-1643)
10) De engelse caroltraditie
a) Rise up shepherd and follow the star - Spiritual, arr. John Rutter (1945)
b) Torches - John Joubert (1927)
c) Gabriëls message - Baskisch, arr. D. Wilcox (1919)
d) Deck the Hall - trad. Welsh Carol. Arr. Wilcox
e) Ding dong! Merily on high - Franse carol 16e eeuw.
Arr. Charles Wood (1866-1926)
Toelichting bij de gespeelde werken:
We brengen u vanavond een zeer gevarieerd programma aan vocale- en instrumentale muziek.
Zowel oude muziek als werken uit de 20e eeuw. Tevens zijn we erg blij met de inbreng van blokfluitensemble capriola uit Delft e.o. die ons vanavond begeleiden en de instrumentale intermezzi verzorgt.
Dit maakt het geheel alleen nog maar kleurrijker. Hieronder vindt u per werk een korte toelichting.
1) O Salich Heylich Bethlehem & - G. Messaus (1589-1640) &
Een kindeken is ons geboren Jhr. J. van Eyck (1589–1657)
U hoort twee prachtige oud-Nederlandse kerstliederen. De vocale zettingen zijn van de hand van Guilelmus Messaus, een componist in de zuidelijke Nederlanden en actief in o.a. de Walburgiskerk in Antwerpen. Hij schreef diverse missen en motetten alsmede zettingen op Nederlandse hymnen die vaak nog dateerden uit de middeleeuwen. Tussen de coupletten hoort u blokfluitvariaties van de (noordelijke) Nederlander jonkheer Jacob van Eyck. Een blinde musicus uit Utrecht die naast blokfluittist ook beiaardier van de Utrechtse dom was!
2) Hodie Christus natus est - J.P. Sweelinck (1562-1621)
Jan Pieterszoon Sweelinck neemt in de Nederlandse muziekgeschiedenis een zeer belangrijke plaats in. Hij was een wereldberoemd organist, clavecinist en componist en werkende te Amsterdam. Hij toonzette alle 150 psalmen voor meerstemmig vocaal ensemble o.b.v. de melodieën ontstaan in Straatsburg en Geneve ten tijde van de reformatie. Daarnaast schreef hij ook Cantionae Sacrae en motetten gebaseerd op bijbelteksten. Hiertoe behoort het motet Hodie Christus natus est (heden is Christus geboren). Het stuk is 5 stemmig en laat een enorme (engelen?) jubel horen. Een serene blijdschap is ons deel.
3) Instrumentaal intermezzo door blokfluitkwartet `Capriola`
Het blokfluitkwartet speelt muziek van Tielman Susato (ca. 1500?-1561/64) en J.P. Sweelinck. Tielman Susato werkte te Antwerpen als musicus en uitgever. Zijn bloemlezingen met werk van vroege meesters zoals Josquin des Pres en Lassus zijn dan ook van belang. Hij schreef muziek voor een grote variëteit aan blaasinstrumenten.
De `Ballo del Granduca` (ballet voor de groothertogin) schreef J.P. Sweelinck voor clavecimbel. Het transcriberen voor andere ensembles was in die tijd gebruikelijk. Het stuk wordt zeer vaak ook op orgel gespeeld. Van daaruit is de vertaling naar een blokfluitensemble een kleine stap. Sweelinck gold als toonaangevend improvisator, zeker in het genre van de variatiekunst.
5) Orgelintermezzo door Geerten van de Wering
In dulci Jubilo - J. H. Buttstedt (1666-1727) & D. Buxtehude (1637-1707)
Buxtehudes korte koraalprelude behoort tot een van de meest poëtische orgelwerken uit de barok. Buxtehude schreef naast grote praeludia en Toccata´s en zijn choralpreludes diverse korte koraalbewerkingen. Zeer geschikt voor in de eredienst. Buxthude was een echte barokcomponist. Het gebruik van grote contrasten en grillige wendingen zijn met name in zijn orgelwerken gemeengoed. Daarom is dit werk ook meteen uitzondering op de regel. De prachtige verstilde sfeer van het lied weet hij goed te vertalen. Buxtehude was als organist verbonden aan de Marienkirche te Lübeck.
Daarvoor klinkt een bewerking over hetzelfde lied van J.H. Buttstedt. Waar bij Buxtehude de melodie in de sopraan klinkt is deze in Buttstedt´s versie in de basstem te horen. Buttstedt woonde en werkte in Erfurt als componist en organist. Hij schreef enkele muziektheoretische verhandelingen.
6) Cantate `In dulci Jubilo` - D. Buxtehude
De meesten kennen Dieterich Buxtehude als componist van orgelwerken. Feit is dat hij een breed ontwikkeld musicus was en ook veel muziek voor grote samenstellingen schreef. Zijn ´Abendmusiken´ in Lübeck (voormalig Oost-Duitsland) waren dan ook beroemd. In die tijd werkte hij hier al met sponsoring om het te kunnen realiseren. Zijn cantate op het oude kerstlied in dulci Jubilo is tweetalig (maccaronisme), Latijn en Duits wisselen elkaar af. Een overblijfsel uit de reformatie. Het werk heeft nog een vroege (strofische) vorm. er zijn nog geen losse delen waar koor en solisten elkaar afwisselen. De coupletten worden afgewisseld met instrumentale tussenspelen (ritornelli).
6) Hodie Christus natus est - F. Poulenc (1899-1963)
Het motet Hodie Christus natus est van Francis Poulenc behoort tot zijn `quatre motets sur le temp de Noel` . Het bevat dezelfde tekst als het werk van Sweelinck wat we als opening zongen. Een mooi vergelijk dus! Poulenc is een componist die schreef vanuit een vernieuwende blik gericht op de oude meesters. Zijn vitale ritmische invalshoek is in dit werk goed te horen. Tevens vernieuwd hij de samenklank door het oprekken van de harmonie. Gebruikelijke en ongebruikelijke wendingen geven het stuk een spannende lading.
7) La Peregrinacion - F. Luna & Ramirez.
Vanuit de West-Europese muziek verplaatsen we naar een ander werelddeel. Luna en Ramirez plaatsten het kerstverhaal in het landschap van Zuid-Amerika, de pampa´s. De tekst is Spaans en het werk is geschreven door F. Luna en Ramirez. De laatste kennen we ook van de zeer populaire missa Criolla. De versie van vanavond klinkt met piano begeleiding. Er is vanzelfsprekend ook een variant met exotische zuid Amerikaanse instrumenten. Het stuk kent de neventitel Huella pampeana. Een huella is een dansvorm en het woord betekent eigenlijk `spoor`. Een richtinggevend element. Een subtiele manier om de betekenis van het kerstverhaal te verbinden met voor de Zuid Amerikanen begrijpelijke elementen. De bewerking die we vanavond zingen is die van oud Nos ta Canta dirigent Dirk Kaandorp.
8) Wiegelied - J. Nieland (1903–1963)
Het wiegelied van deze nederlandse componist is een typisch exponent van de zgn. Neo klassieke stijl. Ook de nederlandse componisten uit de 20e eeuw zochten mogelijkheden om de muziek te vernieuwen na de overdadige stukken uit de romantiek. In feite dus gelijklopend met de ontwikkelingen bij o.a. Francis Poulenc. Jan Nieland was een van die componisten.
Jan Nieland studeerde aan het Amsterdamsch conservatorium orgel en compositie. Als organist was hij verbonden aan de St. Willibrorduskerk en het Consertgebouw. Het wiegelied is gebaseerd op een oud nederlandse tekst en dus enigszins verglijkbaar met de liederen van Messaus.
9) Intermezzo blokfluitensemble capriola
In het tweede intermezzo van het blokfluitensemble klinken er parallel aan de koorwerken stukken van Nederlandse componisten alsook traditionele toppers. De componist Henk Badings is van belang geweest voor de ontwikkeling van de Nederlandse muziekcultuur. Zowel als componist alsook als directeur van het Kon. Conservatorium in den Haag. Een instituut waar vernieuwingen in de muziek hoog in het vaandel staan. Het ensemble speelt een Pavane. Een dansvorm uit de renaissance maar ook weer vanuit de terugkijkende blik van een moderne componist bezien.
Daarna klinken er twee Canzona´s van Italiaanse grootmeesters. Een canzona is een werk waarbij elke stem of instrument haar eigen zelfstandigheid kent. In feite is de canzona de voorloper van de latere fugavorm. Gabriëli en Frescobaldi waren beiden componisten die de overgang tussen renaissance en barok duidelijk in hun muziek laten doorklinken. Beiden bedienden zich van oude principes en brachten ze vernieuwingen aan. Gabriëli werkte in Venetië en is met name bekend om zijn zgn. Coro Spezzati. Groepen vocalisten en instrumentalisten verspreid over de gehele kerk waar gemusiceerd werd. Zodoende was het dubbelkoor geboren. Frescobaldi was meer een klavierspeler. Organist en clavecinist. Daarnaast ook veel kamermuziek. Zijn vernieuwende impulsen zitten met name in de vrijheid van spelen (toccare, improvisatie) en het effectvolle spel. Een uitdrukking willen neerzetten.
Hij schreef een verzameling orgelwerken voor de mis waarin de betekenis van het bewuste misdeel klanktechnisch wordt uitgebeeld (Fiori musicali 1635).
10) De engelse caroltraditie
Zonder volledig te willen en kunnen zijn zingen we een aantal werken uit de caroltraditie daterend uit de 20e eeuw. Rise up, shepherd an follow the star is gebaseerd op de gelijknamige spiritual. Het is geschreven voor 5 stemmig koor en solostem. De componist John Rutter is een interessante muzikale persoonlijkheid, met name in het genre van de engelse koormuziek. Voortkomend uit de engelse koorschoolcultuur studeerde hij verder als componist aan het Clare college in Cambridge. Zijn muziek is vaak een synthese tussen de traditionele engelse koormuziek een invloeden van buitenaf zoals jazz en spirituals. Op deze manier bouwt hij stijltechnische bruggen en houdt het genre dus ook interressant voor huidige generatie´s. Torches van John Joubert behoort ook tot de vernieuwende impuls die engelse componisten aan het carolgenre geven. Daar we de beroemde engelse carols elk jaar weer horen en zingen is men ook altijd weer bezig ze te vernieuwen. Feit is dat het genre altijd sfeerbepalend is. Dit zeker door de eenvoud en welluidendheid. Het is dan ook moeilijk aan dit genre iets blijvends toe te voegen! Torches is een carol waarmee dit is gelukt. Een statische doch dynamische mars met daarbinnen een wiegende sfeer gebaseerd op hetzelfde melodische materiaal. Herkenbaarheid met een dubbele functie. Joubert was van Zuid Afrikaanse komaf en woonde en werkte als componist in Birmingham. Gabriëls message is een van oorsprong baskisch lied. Sir David Wilcox (Kings College) arrangeerde dit voor gebruik in de engelse kerken. Het werk wordt gekenmerkt door een prachtige `vocalen´ begeleiding waarboven de sopranen de strofen zingen.
Kerst is geen kerst zonder de traditionele carols. Overbekende melodiën die je zowel in de kerk als op straat en op tv hoort. Herkenbaarheid ten top. Verbonden met dat feest in december. Zowel seculier als religieus beleefd. Als slot zingen we dus twee van deze carols. Deck the Hall en Ding en Ding dong! merily on high.
Wij wensen u veel luisterplezier!
Leo Blankers
Dirigent kamerkoor Nos ta Canta
Algemeen:
Nos Ta Canta zingt vaak a cappella muziek, maar laat zich bij tijd en wijle ook horen in begeleide werken, al dan niet met medewerking van solisten. De concertprogramma's bevatten werken van alle stijlperioden van de Middeleeuwen tot en met de 20e eeuw, met zowel religieuze als profane stukken. Daarbij laten het koor ook een grote verscheidenheid aan genres zien: requiem, motet, chanson, close-harmony-song, gregoriaans gezang, cantate, passie, madrigaal, enzovoort. Uitgangspunt bij de keuze van ons repertoire is het streven naar het uitvoeren van mooie en bijzondere koormuziek, waarbij de kwaliteiten van het koor goed tot hun recht komen.
Enkele hoogtepunten:
- Jephta van Giacomo Carissimi (koor, solisten, orkest)
- Cantata No. 106, Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit, van J.S. Bach (koor, solisten, orkest)
- Zes Moravische Gezangen van Antonin Dvorak (koor en piano)
- Cantique de Jean Racine van Gabriel Fauré (koor en piano)
- Requiem in d, van José Mauricio Nunes Garcia (koor, solisten en orgel)
- Vander mollenfeeste, van Herman Strategier (koor en kamerorkest)
- diverse cantates van Dietrich Buxtehude en Heinrich Schütz (koor, strijkers en basso continuo)
- Markus Passion, van Ambrosius Beber, voor twee a-cappella-koren en evangelist, in samenwerking met het kamerkoor Mezza Luna uit Amsterdam
- laat-14e en vroeg-15e-eeuwse kerstgezangen
- geestelijke muziek van Daan Manneke (Psalm 121), Hendrik Andriessen (Vier Maria-Antifonen) en Ton de Leeuw (Missa Brevis)
- wereldlijke muziek: Engelse madrigalisten, volksliedbewerkingen uit binnen- en buitenland (o.a. Henk Badings, John Rutter).
Zie ook de lijst met uitgevoerde werken.
|
|